Μελέτη-καμπανάκι της Παγκόσμιας Τράπεζας: Τεράστιες αποκλίσεις σε επιχειρηματικό περιβάλλον ανά πόλη

Το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) και η Παγκόσμια Τράπεζα (World Bank) διοργάνωσαν στις 28 Απριλίου 2026, κοινή εκδήλωση για την παρουσίαση της έκθεσης Subnational Business Ready in Greece, η οποία αξιολογεί το επιχειρηματικό περιβάλλον σε έξι ελληνικούς δήμους — Αλεξανδρούπολη, Αθήνα, Ηράκλειο, Λάρισα, Πάτρα και Θεσσαλονίκη. Η έκθεση καλύπτει πέντε τομείς του επιχειρηματικού περιβάλλοντος: Σύσταση Επιχειρήσεων, Χωροθέτηση Επιχειρήσεων, Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, Επίλυση Διαφορών και Αφερεγγυότητα Επιχειρήσεων.

Στη συζήτηση συμμετείχαν οι: Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, Γενικός Γραμματέας Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Pasquale D’Apice, Economic Analyst, DG REGIO, Annely Koudstaal, Program Manager for Southern Europe, Norman Loayza, Director, DECIG, Penelope Fidas, Lead of Subnational B-READY in Greece, DECRE, Valentina Saltane, Manager, DECRE, Νίκος Schmidt, Resident Representative, World Bank, Greece και Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής ΙΟΒΕ και Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Τα κυριότερα ευρήματα της έκθεσης συνοψίζονται ως ακολούθως:

Η σύσταση επιχειρήσεων στην Ελλάδα διέπεται από τις πλέον απλουστευμένες διαδικασίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η καταχώρηση μίας επιχείρησης μέσω της πλατφόρμας e-ΥΜΣ ολοκληρώνεται σε μόλις δύο ημέρες και κοστίζει μόλις 18 Ευρώ — αποτέλεσμα μεταρρυθμίσεων που μείωσαν τις διοικητικές διαδικασίες από 15 σε 3 και περιόρισαν το ελάχιστο απαιτούμενο μετοχικό κεφάλαιο από 22.500 Ευρώ σε 1 Ευρώ.

Oι επιχειρηματικές διαφορές επιλύονται δικαστικά σε 4,5 χρόνια στην Αθήνα

Ωστόσο, οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σημαντικότερους περιορισμούς στον τομέα της επίλυσης διαφορών. Οι χρόνοι εκδίκασης κυμαίνονται από 905 ημέρες στην Πάτρα έως 1.410 ημέρες στην Αθήνα. Το επίπεδο ψηφιοποίησης στα δικαστήρια παραμένει περιορισμένο — δεν υφίσταται επί του παρόντος ηλεκτρονική κατάθεση δικογράφων, ηλεκτρονική έκδοση αποφάσεων, ούτε αυτοματοποιημένη κατανομή υποθέσεων. Η Λάρισα παρουσιάζει τις καλύτερες επιδόσεις, λόγω και των πιο αποδοτικών διαδικασιών διαιτησίας.

Η αξιολόγηση των διαδικασιών για τη μεταβίβαση ακινήτων, την έκδοση οικοδομικών αδειών και την περιβαλλοντική αδειοδότηση παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των έξι δήμων. Η μεταβίβαση ενός ακινήτου μπορεί να διαρκέσει 56 ημέρες στην Αλεξανδρούπολη και 213 ημέρες στη Θεσσαλονίκη, κυρίως λόγω των διαφορετικών σταδίων μετάβασης από το παλαιό σύστημα των υποθηκοφυλακείων στο νέο Ελληνικό Κτηματολόγιο. Ο χρόνος έκδοσης μίας οικοδομικής άδειας κυμαίνεται από 73 ημέρες στη Λάρισα έως 120 ημέρες στο Ηράκλειο. Αντίστοιχα, παρατηρούνται διαφοροποιήσεις μεταξύ των δήμων ως προς την παροχή σύνδεσης των επιχειρήσεων με τα δίκτυα κοινωνικής ωφέλειας. Οι χρόνοι σύνδεσης με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας κυμαίνονται μεταξύ 71 και 124 ημερών, ενώ για τη σύνδεση με το δίκτυο ύδρευσης απαιτούνται από 40 έως 99 ημέρες.

Οι πτωχευτικές διαδικασίες αποτελούν έναν ακόμη τομέα όπου καταγράφονται διαφοροποιήσεις στις επιδόσεις των δήμων, με βαθμολογίες που κυμαίνονται από 57 (σε κλίμακα 0–100) στην Αλεξανδρούπολη έως 78 στο Ηράκλειο, κυρίως λόγω διαφορών στους χρόνους εκκαθάρισης. Η εφαρμογή διαδικασιών εξυγίανσης παραμένει περιορισμένη σε μικρότερους δήμους όπως η Λάρισα και η Αλεξανδρούπολη, γεγονός που αντανακλά την ανάγκη ενίσχυσης της ενημέρωσης σχετικά με τη δυνατότητα και τη διαδικασία αξιοποίησης του εν λόγω εργαλείου από τις επιχειρήσεις.

Η Λάρισα αναδεικνύεται ως δήμος με τις καλύτερες επιδόσεις σε διάφορους δείκτες, καθώς καταλαμβάνει την πρώτη θέση στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (84,7 μονάδες), τη Χωροθέτηση Επιχειρήσεων (63,8) και την Επίλυση Διαφορών (59,6), ενώ υπολείπεται μόνο ελάχιστα της κορυφαίας επίδοσης της Αλεξανδρούπολης στη Σύσταση Επιχειρήσεων. Η επίδοση αυτή του συγκεκριμένου δήμου υπογραμμίζει το γεγονός ότι το μέγεθος ενός δήμου δεν αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη ρυθμιστική του αποτελεσματικότητα.

«Η Ελλάδα έχει σημειώσει εντυπωσιακή πρόοδο στον τομέα της σύστασης επιχειρήσεων και αναπτύσσει μία ισχυρή ψηφιακή βάση στη μεταβίβαση ακινήτων, καθώς το Ελληνικό Κτηματολόγιο συνεχίζει να υλοποιεί μια εκτεταμένη μεταρρυθμιστική διαδικασία», δήλωσε ο Norman V. Loayza, Διευθυντής της Μονάδας Policy Indicators Group της Παγκόσμιας Τράπεζας. «Η επόμενη φάση των μεταρρυθμίσεων θα πρέπει να επικεντρωθεί στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της ύπαρξης ενός ισχυρού θεσμικού πλαισίου και της ανομοιόμορφης εφαρμογής του σε τοπικό επίπεδο, ειδικά σε τομείς όπως η επίλυση διαφορών, οι πτωχευτικές διαδικασίες και οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας — μέσω περαιτέρω ψηφιοποίησης, προώθησης του συντονισμού μεταξύ φορέων και στοχευμένης ενίσχυσης της διοικητικής ικανότητας σε επίπεδο δήμων».

Τι προτείνει η έκθεση της Διεθνούς Τράπεζας

Η έκθεση συστήνει την υιοθέτηση ενός κοινού κωδικού ταυτοποίησης επιχειρήσεων στις διοικητικές διαδικασίες, την επιτάχυνση της διαδικασίας ανοίγματος τραπεζικών λογαριασμών, την επέκταση και τη διασύνδεση της πλατφόρμας e-Άδειες για την έκδοση οικοδομικών αδειών, την καθιέρωση διαδικασιών ηλεκτρονικής κατάθεσης δικογράφων και διαδικτυακών ακροάσεων στα εμπορικά δικαστήρια, καθώς και την υλοποίηση δράσεων ενημέρωσης για την προώθηση της εξυγίανσης και αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων.